Esir Türk Kızı Fatma Nasıl Soylu Oldu?



Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa’da askeri üstünlüğünü kaybetmeye başladığı 16. ve 17. yüzyıllarda çok sayıda Türk savaş alanlarında esir düşmüş, sonrasında vatanlarından çok uzaklarda bambaşka hayatlar yaşamışlardır.

Avrupalı galipler tarafından güçlü erkeklerin yanı sıra güzel kızlar özellikle seçilmiş, bu esirler götürüldükleri Almanya’da zorla dinleri değiştirilerek sıklıkla soyluların hizmetlisi olarak çalıştırılmışlardır.

Bu olağanüstü maceralardan biri Türk kızı Fatma’ya aittir.

1686 yılında V. Karl komutasındaki Kutsal İttifak kuvvetleri Osmanlı hakimiyetindeki Budin’i kuşatır ve 3,5 aylık mücadeleden sonra şehri ele geçirir. Şehre giren askerler 3 bine yakın Türk’ü katleder. Binlerce Türk ve yüzlerce Yahudi savaş esiri olarak alınır.


Henüz 12 yaşındaki Fatma Keriman da 18 yaşındaki ablası Züleyha ile birlikte esir düşenler arasındadır.

Savaş sonrasında şehirde ganimet arayan kıta komutanı Johann Dietz tarafından bulunan bu iki kız, önce General Schöning tarafından alıkonur. Sonrasında iki kardeş diğer esirlerle birlikte Berlin’e götürülür.

Almanya’da vaftiz edilerek Hristiyanlığa geçirilen Fatma, o tarihten sonra “Fatima von Keriman” adıyla bilinecektir.

Fatima’nın Saray Yılları

Fatima 1697 yılında muhtemelen bir ganimet olarak Saray’a “hediye edilir” ve Polonya Kralı ve Litvanya Grandükü II. August’un metresi Königsmarck Kontesi Maria Aurora’nın hizmetkârı olur. Güzel Fatima’nın uzun boyu, mavi gözleri ve zarif görünümünün yanı sıra hikâye anlatma yeteneği onun sarayda sevilip popülerlik kazanmasına ve sivrilmesine yardımcı olur.

Zaman içinde metresine karşı ilgisini yitiren August gözüne Fatima’yı kestirir. Kral’ın uzun süren ısrarlarına karşı koyamayan Fatima onun yeni metresi olur. Dahası, eski metresin adıyla, yani “Maria Aurora” olarak anılmaya başlar. 1702 yılında Friedrich adında bir erkek, 1706 yılında Katharina adında bir kız çocuk doğuran Fatima, saray kâhyası Johann Georg Spiegel ile göstermelik biçimde evlendirilir ve çocuklar Spiegel soyadını alırlar. Spiegel çocukları kendi çocukları gibi benimser. Kral ise bir süre sonra Fatima’ya ilgisini yitirir ve başka kadınlara yönelir.

Fatima Evlenip Yeni Bir Yaşam Kuruyor

Spiegel yeni ailesiyle birlikte Lemberg şehrine taşınır ve mülki amirliğe yükselerek Kral’a önemli hizmetlerde bulunur. 1713 yılında saray için lüks eşyalar satın alma misyonuyla Edirne ve İstanbul’a gönderilir. Seyahatinin sonunda mobilyalar, kıyafetler, değerli bitkiler, kumaşlar dahil çok sayıda değerli mal ile Almanya’ya döner. Spiegel’in Osmanlı’dan getirdiği bu eşyalar günümüzde Dresden’de “Türckische Cammer” (Güçlü August’un Türk Odası) sergisinde sergilenmektedir.

Fatima’nın Çocukları

Fatima’nın kızı Katharina, Polonyalı Kont Michal von Bielinski ile evlenir ve bu evlilik sebebiyle 1724’te “meşru” kabul edilerek kardeşi ile birlikte “von Rutowski” soyadını ve konteslik payesini alır. Bu evlilikten çocuğu olmayan Katharina, daha sonra Korgeneral Claude Marie von Bellegarde ile evlenir ve Saksonya elçisi olan eşiyle birlikte Torino’ya gider. Burada Kont Moritz von Bellegarde ve Kontes Maria Friederike Auguste von Bellegarde isminde iki çocuk dünyaya getirir.

Fatima’nın oğlu Friedrich August ise Saksonya’da başarılı bir askeri kariyere sahip olur. 1737 yılında 8 bin kişilik birliğinin başında Osmanlı’ya karşı savaşır ve elde ettiği başarılarla Beyaz Kartal ve Aziz Heinrich nişanlarına layık görülür.

Fatima Kontes Oluyor

Fatima von Keriman, eşi Spiegel öldükten sonra 2 Nisan 1714’te Kont Friedrich Magnus zu Castell-Remlingen ile evlenir ve “Castell Kontesi” olur. Böylelikle, günümüzde kalem ve yazı gereçleri alanında bir dünya devi olan Faber-Castell ailesinin Castell koluna gelin olarak girmiş olur.

 


Türk kızı Fatma’nın veya Alman Fatima von Keriman’ın sıradışı hikâyesi 1755 yılında 93 yaşında hayatını kaybetmesiyle sona erer.

 

Kaynak

  • Esaretten Vaftize; Leyla Coşan, Stephan Theilig; Yeditepe Yayınevi